ROSZCZENIE WIERZYCIELA NIE ULEGA PRZEDAWNIENIU

W komentowanej uchwale Sad Najwyższy po raz kolejny w ostatnim czasie stwierdził, iż odpowiedzialność członków zarządu na podstawie art. 299 ksh ma charakter deliktowej odpowiedzialności odszkodowawczej, a nie odpowiedzialności gwarancyjnej za cudzy dług (występujący w tej kwestii spór został rozstrzygnięty w uchwale składu siedmiu sędziów SN z dnia 7 listopada 2008 roku, III CZP 72/08). Stanowisko to ma niewątpliwie praktyczną doniosłość. Wyklucza ono możliwość podnoszenia przez członków zarządu, w stosunku do których skierowano postępowanie w oparciu o art. 299 ksh, względem wierzycieli spółki zarzutu przedawnienia roszczenia, którego wierzycielom nie udało się wyegzekwować od spółki.
Termin przedawnienia roszczeń wierzycieli spółki w stosunku do jej członków zarządu jest więc niezależny od terminu przedawnienia ich roszczeń w stosunku do samej spółki i wynosi, zgodnie
z przytoczoną powyżej uchwałą SN z dnia 7 listopada 2008 roku, trzy lata od dnia, w którym wierzyciel dowiedział się o szkodzie, czyli od dnia bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce, nie później jednak niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę, (art. 442 1 § k.c.). W sytuacji natomiast gdy szkoda wyrządzona wierzycielowi wynikałaby z zachowania członka zarządu stanowiącego występek polegający na niezłożeniu w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości, roszczenie wierzycieli przeciwko członkom zarządu przedawniałoby się z upływem lat dwudziestu od dnia upływu ustawowego terminu do złożenia w sądzie wniosku o ogłoszenie upadłości (art. 442 1 § 2 w zw. z art. 586 ksh).
Stanowisko SN ogranicza możliwości obrony członków zarządu, do przypadków wyłączających ich odpowiedzialność określonych w art. 299 § 2 ksh, czyli wykazania że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z winy członka zarządu, albo że pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcia postępowania układowego wierzyciel nie poniósł szkody. Odmienna interpretacja stanowiła by rozszerzenie wskazanych powyżej podstaw wyłączających odpowiedzialność członków zarządu, co zdaniem Sądu Najwyższego jest niedopuszczalne.
W uzasadnieniu komentowanej uchwały wskazano przy tym, że zawarta w art. 299 ksh regulacja jest w pewnym zakresie sankcją za wadliwe kierowanie sprawami spółki. Wynika z tego, że przewidziana w tym przepisie odpowiedzialność członków zarządu spółki z o.o. jest skutkiem za doprowadzenia jej do bankructwa, a w rezultacie uniemożliwienie jej wierzycielom ściągnięcia należnych im należności od spółki.

Radosław Kołodziej - Adwokat