telefon: 22 246 08 00
e-mail: online@kancelaria.sgp.pl

RĘKOJMIA ZA WADY FIZYCZNE RZECZY SPRZEDANEJ

Nie wszyscy kupujący mają świadomość tego, że przysługuje im szereg uprawnień w przypadku, gdy kupiona przez nich rzecz ma wady fizyczne, nawet jeśli rzecz nie jest objęta gwarancją udzieloną przez sprzedawcę. Instytucja ta w polskim prawie nazywa się rękojmią za wady fizyczne (art. 556 i nast. kodeksu cywilnego).

Zgodnie z brzmieniem kodeksu cywilnego sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli:

rzecz sprzedana ma wadę zmniejszającą jej wartość lub użyteczność ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub z przeznaczenia rzeczy,
rzecz nie ma właściwości, o których istnieniu zapewnił kupującego, albo
rzecz została kupującemu wydana w stanie niezupełnym.

I. Czym jest wada fizyczna?

Za rzecz wadliwą będzie zatem uznana rzecz, która nie posiada wartości lub użyteczności zgodnych z celem umowy, przeznaczeniem rzeczy wynikającym z okoliczności lub przeznaczenia tej rzeczy.

Wada fizyczna wystąpi również wtedy, gdy rzecz nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewniał kupującego (np. co do nieprzemakalności kupowanych butów). Nie chodzi w tym wypadku jedynie o ustne złożenie zapewnienia przez sprzedawcę. Skutek analogiczny do złożenia przez sprzedawcę takiego zapewnienia wywierają informacje, oznaczenia, objaśnienia, czy też np. różnego rodzaju symbole umieszczone na sprzedawanej rzeczy, czy też jego opakowaniu.

Wadą fizyczną jest także wydanie rzeczy kupującemu w stanie niepełnym, tj. niekompletnym. Może to dotyczyć chociażby części składowych kupionej rzeczy lub np. braku części zapasowych, które zgodnie z zapewnieniem sprzedawcy winny być do kupionej rzeczy dołączone. Pewne wątpliwości mogą się pojawić, gdy w rzeczy sprzedanej są braki ilościowe. Jeśli braki takie dotyczą przedmiotu zapakowanego i zawierającego oznaczenie ilości jednostką miary, to braki ilościowe postrzega się jako brak zgodności przedmiotu sprzedaży z zapewnieniem sprzedawcy i traktuje się jako wadę fizyczną. We wszystkich innych przypadkach braki ilościowe traktowane są jako brak spełnienia świadczenia w całości o skutkach opóźnienia lub zwłoki.

II. Uprawnienia kupującego

Jeżeli rzecz sprzedana ma wady, to kupujący może:

od umowy odstąpić (Odstąpienie od umowy polega na zwrocie tego co strony sobie nawzajem świadczyły – kupujący zwraca rzecz, a sprzedawca zwraca kwotę z tytułu zapłaconej przez kupującego ceny. Wtedy umowę uważa się za nie zawartą) albo
żądać obniżenia ceny.

Jednakże kupujący nie może od umowy odstąpić, jeżeli sprzedawca niezwłocznie wymieni rzecz wadliwą na rzecz wolną od wad albo niezwłocznie wady usunie. Co ważne, ograniczenie to nie ma zastosowania, jeśli rzecz już była raz wymieniona przez sprzedawcę lub naprawiana (np. gdy raz już naprawiane przez sprzedawcę buty znowu się rozkleiły), chyba że wady są nieistotne.

Wybór tego jakie uprawnienie zostanie zrealizowane (odstąpienie od umowy albo żądanie obniżenia ceny) należy wyłącznie do kupującego. Dopiero jeśli kupujący postanowi odstąpić od umowy, to sprzedający może zaproponować niezwłoczną wymianę rzeczy na nową lub jej naprawę czemu kupujący nie będzie mógł się sprzeciwić (pod warunkiem, że już wcześniej rzecz nie była przez sprzedającego naprawiona lub wymieniona).

Istotnym warunkiem skorzystania z ww. uprawnień przez kupującego jest to, że nie wiedział on o istnieniu wady w chwili zawarcia umowy (art. 557 § 1 kc). Ustawodawca wyszedł z założenia, że wiedza o wadach kupowanej rzeczy oznacza akceptację kupującego nabycia rzeczy wadliwej. Dlatego też w przypadku zakupu rzeczy, która była np. przeceniona z uwagi na jakieś jej defekty i kupujący o tym wiedział, nie będzie można skorzystać z rękojmi za wady fizyczne, przez które to rzecz została przeceniona.

W stosunkach z udziałem konsumentów zastosowanie mają przepisy ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2002 r., Nr 141, poz. 1176 ze zm.). Zgodnie z jej art. 7 sprzedawca nie odpowiada za niezgodność towaru konsumpcyjnego z umową, gdy kupujący w chwili zawarcia umowy o tej niezgodności wiedział lub, oceniając rozsądnie, powinien był wiedzieć. To samo odnosi się do niezgodności, która wynikła z przyczyny tkwiącej w materiale dostarczonym przez kupującego.

Dla zwolnienia sprzedawcy od odpowiedzialności z tytułu rękojmi za wady nie wystarczy, że kupujący mógł – przy dołożeniu należytej staranności – wadę zauważyć. Sprzedawca odpowiada bowiem również za wady jawne, jeśli nie były kupującemu znane.

III. Termin na zgłoszenie sprzedającemu wady

Kupujący traci uprawnienia z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy, jeżeli nie zawiadomi sprzedawcy o wadzie w ciągu miesiąca od jej wykrycia, a w wypadku gdy zbadanie rzeczy jest w danych stosunkach przyjęte, jeżeli nie zawiadomi sprzedawcy o wadzie w ciągu miesiąca po upływie czasu, w którym przy zachowaniu należytej staranności mógł ją wykryć. Uprawnienia z tytułu rękojmi za wady fizyczne wygasają po upływie roku, a gdy chodzi o wady budynku - po upływie lat trzech, licząc od dnia, kiedy rzecz została kupującemu wydana.

Autor tekstu:

Piotr Skorupski – Aplikant Adwokacki

Wykonanie i realizacja maxus.com.pl